Η έκδοση μιας πρωτόδικης καταδικαστικής απόφασης δεν ολοκληρώνει την ποινική υπεράσπιση. Η δυνατότητα του καταδικασθέντος να παραμείνει ελεύθερος μέχρι την εκδίκαση της έφεσής του αποτελεί αυτοτελές και ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα.
Σε υπόθεση στην οποία συνήγορος υπεράσπισης ήταν ο Αντώνιος Χ. Μαμμής, το δικαστήριο εξέτασε αν η νομοθετική απαγόρευση χορήγησης ανασταλτικού αποτελέσματος στην έφεση μπορούσε να εφαρμοστεί χωρίς εξατομικευμένη αξιολόγηση των κατηγορουμένων.
Ο έλεγχος της νομοθετικής απαγόρευσης
Στο σκεπτικό του, το δικαστήριο έκρινε ότι ο απόλυτος αποκλεισμός του ανασταλτικού αποτελέσματος, όπως προβλεπόταν στη διάταξη του άρθρου 187 παρ. 6 του Ποινικού Κώδικα που εξέτασε, προσέκρουε στην αρχή της αναλογικότητας και στο τεκμήριο αθωότητας.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η διαπίστωση ότι η απαγόρευση απέκλειε τη δυνατότητα δικαστικής στάθμισης ακόμη και για πλημμεληματική πράξη, ενώ οι γενικές διατάξεις επέτρεπαν, υπό προϋποθέσεις, τη χορήγηση ανασταλτικού αποτελέσματος σε καταδίκες για κακουργήματα.
Με αυτή την αιτιολογία, το δικαστήριο δεν εφάρμοσε τη συγκεκριμένη απαγόρευση και προχώρησε στην εξέταση των προϋποθέσεων του άρθρου 497 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
Η σημασία της εξατομικευμένης κρίσης
Το δικαστήριο αξιολόγησε τη σταθερή διαμονή, την απουσία προπαρασκευαστικών ενεργειών φυγής και τα στοιχεία που συνδέονταν με την πιθανότητα τέλεσης νέων αδικημάτων.
Κατόπιν αυτής της εξέτασης, αναγνώρισε ανασταλτικό αποτέλεσμα στην έφεση για δύο εντολείς μας, κρίνοντας ότι δεν συνέτρεχαν οι λόγοι που θα δικαιολογούσαν την άμεση εκτέλεση της ποινής τους μέχρι την εκδίκαση της έφεσης.
Η υπεράσπιση μετά την πρωτόδικη απόφαση
Η συγκεκριμένη κρίση αναδεικνύει τη σημασία του ελέγχου των νομοθετικών περιορισμών υπό το πρίσμα του Συντάγματος και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αναδεικνύει επίσης τον ουσιαστικό ρόλο της εξατομικευμένης δικαστικής αξιολόγησης όταν διακυβεύεται η προσωπική ελευθερία.
Η χορήγηση ανασταλτικού αποτελέσματος δεν αποτελεί αθώωση ούτε προδικάζει την έκβαση της έφεσης. Αφορά το διακριτό ζήτημα της εκτέλεσης της ποινής μέχρι την κρίση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου.
Η παρουσίαση αφορά τη συγκεκριμένη δικαστική κρίση και παραλείπει προσωπικά στοιχεία και περιστατικά της υπόθεσης για τη διαφύλαξη της εμπιστευτικότητας.